ကမာၻႀကီးက ျမန္မာကိုမသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ထား လို႕ ႏုိဘယ္ဆုရ Sen ကေျပာ

Image via Wikipedia

ဝါရွင္တန္ - စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ႏုိဗယ္ဆုရ ျဖစ္တဲ႕ Amartya Sen က ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ က်င္းပေတာ႕မယ္႕ ေရြးေကာက္ပြဲကို ကမာၻ႕ႏုိင္ငံ၊ အဖြဲ႕အစည္း ေတြအေနနဲ႕ က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ေလ႕လာေစာင္႕ၾကည္႕ဖို႕ လိုအပ္ေၾကာင္း ဗုဒၶဟူးေန႕က ေျပာဆိုလိုက္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲက မဲေတြဟာ ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး သြားရာလမ္းေၾကာင္းကို ႀကီးစြာအေႏွာက္အယွက္ ျဖစ္ေစႏုိင္တယ္လို႕လည္း သတိေပးေျပာဆို လိုက္ပါတယ္။
ငယ္ဘဝကို ျမန္မာျပည္မွာ ႀကီးျပင္းခဲ႕တဲ႕ လူသိမ်ား ေလးစားခံရတဲ႕ ပညာရွင္က ေရြးေကာက္ပြဲကို တကမာၻလံုး ရဲ႕ လ်စ္လႉရူေနမူအေပၚ ေဝဖန္လိုက္ၿပီး သူ႕တိုင္းျပည္ျဖစ္တဲ႕ အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ကိုလည္း အျပင္းထန္ဆံုး စကားလံုးေတြ နဲ႕ ေဝဖန္ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာ (ယခင္က ဗမာ လို႕ေခၚခဲ႕တဲ႕) စစ္အစိုးရ ဟာ ႏွစ္၂၀ အတြင္း ပထမဆံုး က်င္းပမယ္႕ ေရြးေကာက္ပြဲကို ႏိုဝဘၤာလ ၇ ရက္ေန႕မွာ ျပဳလုပ္ဖို႕ ျပင္ဆင္ထားပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ က ေစာင္႕ၾကည္႕ေလ႕လာ သူေတြ နဲ႕ မီဒီယာ ေတြ ကို လာေရာက္ေလ႕လာခြင္႕ ျပဳဖို႕ စစ္အစိုရက ျငင္းဆိုထားၿပီး ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကိုလည္း ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္နဲ႕ ဆက္လက္ထိမ္သိမ္းထားဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဟားဗတ္ (Harvard University) ပေရာ္ဖက္ဆာ က “ အခု ေျခအေနမွာ အတုအေယာင္ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး နီးလာတာနဲ႕အမွ် ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို ကလိန္ကက်စ္လုပ္ႏုိင္တဲ႕ နည္းလမ္းသဘာဝေတြကို ကမာၻမွာ ျပည္သူ႕ေဆြးေႏြးပြဲ ေတြလုပ္ဖို႕ထက္ အေရးႀကီးတာ ဘာမွ မရွိဘူး” လို႕လည္းေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။
“ေရြးေကာက္ပြဲ ပီးရင္ အေျခအေနေကာင္းေတြ ကိုေမွ်ာ္လင္႕ ႏုိင္ပါတယ္ဆိုတဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ေတြ ဟာ ဒီေန႕ဗမာျပည္မွာ ျဖစ္ပ်က္ ေနတာေတြကို အေသးစိတ္ ေလ႕လာလုိ႕ ရတဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြနဲ႕ ေတာ႕ လုံးလံုးႀကီး ဆန္က်င္ဖက္ေတြပဲ” လို႕ John Hopkins University မွာ ပို႕ခ်တဲ႕ သင္ၾကားခ်က္မွာ Sen ကေျပာခဲ႕ပါတယ္။

“ဗမာျပည္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီေရၾကည္ ကို ေနာက္ေအာင္လုပ္ၿပီး စစ္အစိုးရရဲ႕ ဝါဒျဖန္႕ခ်က္ေတြသာ ေအာင္ျမင္သြားခဲ႕ရင္ အေျခအေနေတြဟာ ေနာက္ကို အေတာ္ႀကီး ျပန္ေရြ႕သြားမွာ ျဖစ္တယ္” လို႕လည္း သူကေျပာပါေသးတယ္။

ကမာၻ႕ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ႀကီးအေနနဲ႕ စစ္အစိုးရရဲ႕ လူ႕အခြင္႕အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မူေတြကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ၿပီး ခ်က္ျခင္းလက္ငင္း အေရးယူသြားဖို႕လည္း တိုက္တြန္းသြားပါေသးတယ္။ စစ္အစိုးရ ဟာ ရြာေပါင္းမ်ားစြာ ကို ဖ်က္ဆီးၿပီး တိုင္းရင္းသား အမ်ိဳးသမီးေတြကို မုဒိမ္းက်င္႕တာကို လက္နက္တစ္ခုလို သံုးၿပီး တိုင္းရင္းသားေတြကို ႏွိပ္ကြပ္ေနတယ္လို႕ အစြပ္စြဲခံထားရပါတယ္။

အေမရိကန္သမၼတ Barack Obama ရဲ႕ ရုံးအဖြဲ႕ဟာ စစ္အစိုးရရဲ႕ လူ႕အခြင္႕ေရး ခ်ိဳးေဖာက္မူေတြကို စံုစမ္းေလ႕လာေဖာ္ထုတ္ဖို႕ ကို အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင္႕ ေထာက္ခံေပမယ္႕ စစ္အစိုးရနဲ႕ ေတြ႕ဆံုညွိႏူိင္းဖို႕လည္း ေပၚလစီရွိပါတယ္။ အဲလို ေပၚလစီထားလာရတာ ကေတာ႕ စစ္အစိုးရကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အထီးက်န္ ထားခဲ႕ေပမယ္႕ ဘာမွေျပာင္းလဲမူမရွိလို႕ ပါလုိ႕ အေၾကာင္းျပပါတယ္။
ဂ်ဴလိုင္လ တုန္းက ျမန္မာစစ္အစိုးရေခါင္းေဆာင္ သန္းေရႊ ကို အိႏၵိယ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Manmohan Singh က ႀကိဳဆိုခဲ႕တာကိုလည္း Sen က ေဝဖန္ပါတယ္။ Mahatma Gandhi ရဲ႕ႏုိင္ငံဟာ တရုတ္ရဲ႕ အင္အားကို ပူပန္တာေၾကာင္႕ ကြန္ျမဴနစ္ႏုိင္ငံကို စိုးရိမ္ၿပီး ႏုိင္ငံရဲ႕ မူ၊ ဝါဒေရးရာေတြ ေပ်ာက္ဆံုးေနၿပီလို႕လည္း ေျပာပါေသးတယ္။

ဒီမိုကေရစီ တိုင္းျပည္တစ္ခုျဖစ္ တဲ႕ က်ေနာ္႕တိုင္းျပည္က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရယ္ အျခားတိုင္းျပည္က လူသားဆန္တဲ႕ တုိင္းျပည္႕ေခါင္းေဆာင္ေတြ က ျမန္မာျပည္က သားသတ္သမားေတြ ကို ႀကိဳဆိုလက္ခံၿပီး ေစ႕စပ္ေရး လုပ္ေနတာ၊ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ဖက္လဲတကင္း ဓာတ္ပုံရုိက္ခံေနတာေတြ ကို ေတြ႕ရတာ က်ေနာ္စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ၿပီး ဝမ္းနည္းေၾကကြဲရပါတယ္ လို႕လည္း Sen ေျပာပါတယ္။

က်ေနာ္တို႕ရဲ႕ ၾသဇာက ကမာၻကိုလႊမ္းမိုးႏုိင္မူ သုညျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႕ က ကမာၻတစ္လႊားမွာ ကိုယ္က်င္႕တရားအေၾကာင္း လမ္းညႊန္ပို႕ခ်ျခင္းမ်ားနဲ႕ အခ်ိန္ကုန္ေနပါတယ္။ က်ေနာ္တို႕ရဲ႕ ၾသဇာအာဏာဟာ တရုတ္ေလာက္ ေတာင္ႀကီးစရာမလိုပါဘူး နည္းနည္းေလးမ်ားသာ ရွိလာခဲ႕ရင္ က်ေနာ္တို႕ဟာ သူတို႕ရဲ႕ တာဝန္မဲ႕မူ ေတြကို လုံးလံုးႀကီး ေထာက္ျပေျပာဆို ကန္႕ကြက္ႏုိင္မွာျဖစ္တယ္လို႕လည္း ေျပာပါတယ္။

မူရင္း

ေတာ္လွန္ေရးဆိုတာ ဘာလဲ

ဘာလဲ ေတာ္လွန္ေရး။ အၾကမ္း ပတမ္း လုပ္တာတိုင္း ေတာ္လွန္ေရးလား။ မဟုတ္ဘူး။ အဖ်က္လုပ္ငန္းဆိုတာတိုင္း ေတာ္လွန္ေရးလား။ မဟုတ္ဘူး။ လုပ္ခ်င္တိုင္း လုပ္လို႕ရသလား။ မဟုတ္ဘူး။ ဘာရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕လဲ။ ဘယ္လိုလဲ၊ လဲ လဲ လဲ။ အဲဒီလို “လဲ” ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ စဉ္းစားၾကစို႕။ တရံေရာအခါက ဒီေမးခြန္းကို ကၽြန္ေတာ္ဒီလို ေျဖခဲ႕တယ္။

Revolution is direct participation of masses themselves to shape their own destiny fundamentally by all possible means; historically inevitable and necessary, and inadmissible of all forms of dry schematisation unrelated to given historical conditions, and of blind, negative, spontaneous, destructive character; and therefore creative in the highest degree. Its fundamental objective is the emencipation of all toiler; its basis mass participation, its guarantee of victory mass consciousness. (in other words, the digree to which the toiling mass is organised and thus conscious of its role and power.)

ေတာ္လွန္ေရး ဆိုတာ လူထုက လူထုရဲ႕ ကံၾကမၼာကို အေျခခံကေနၿပီး ဖန္တီးရာမွာ ဘယ္လိုဘဲျဖစ္ျဖစ္ဆိုၿပီး လူထုကိုယ္တိုင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္တယ္။ ရာဇဝင္ေၾကာင္း အရ မလႊဲမေရွာင္သာလို႕လဲ လိုတယ္။ ျဖစ္ပ်က္ေပၚေပါက္ေနတဲ႕ရာဇဝင္အေျခအေန အခ်က္အလက္ေတြနဲ႕ အျခားတလမ္းျဖစ္တဲ႕ အေျခာက္တိုက္ စိတ္ကူးစီမံကိန္းမ်ိဳးနဲ႕ေတာ႕ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ ၿပီးေတာ႕ မ်က္စိစံုမွိတ္ၿပီး အကန္းလို ရမ္းလို႕မျဖစ္ဘူး။ တဖက္တြင္သာ လုပ္တဲ႕အလုပ္၊ အလုိအေလ်ာက္ လူထုထႂကြမူ အလုပ္ကိုလဲ လက္မခံႏုိင္ဘူး။ အဲဲဒါေတြေၾကာင္႕ ေတာ္လွန္ေရးဆိုတာ အႀကီးအက်ယ္ဆံုး ျပဳျပင္ဖန္တီးတတ္တဲ႕ သတိၱရွိပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ အေျခခံ ရည္ရြယ္ခ်က္ႀကီးကေတာ႕ လုပ္စားကိုင္စား လူထုႀကီး လြတ္လပ္မူျဖစ္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ အေျခခံအုတ္ျမစ္ကေတာ႕ လူထုပါဝင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေရးျဖစ္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးေအာင္ျမင္ဖို႕ အေျခခံကေတာ႕ လူထုႀကီးရဲ႕ ႏိုးၾကားထႂကြမူ တနည္းအားျဖင္႕ လူထုႀကီးဟာ ဘယ္အထိ ဖြဲ႕ဖြဲ႕စည္းစည္း ရွိလို႕ ဘယ္အထိ မိမိရဲ႕ တာဝန္နဲ႕ တန္ခိုး အာဏာကို သိရွိ နားလည္ ႏုိးၾကားသလဲဆိုတဲ႕ အေပၚမွာ တည္ပါတယ္။ အဲဒီလို ကၽြန္ေတာ္ေျဖခဲ႕တယ္။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း

၁၉ ေမ ၁၉၄၇ ေန႕တြင္ ဂ်ဴဗလီေဟာ ဖ၊ဆ၊ပ၊လ ပဏာမျပင္ဆင္မူ ညီလာခံတြင္ မိန္႕ၾကားခဲ႕ေသာ မိန္႕ခြန္းမွ။

အခ်စ္နာ

ငါ ဖြာရႈိက္ခဲ႕တဲ႕
စီးကရက္ေတြ
မေရမတြက္ႏုိင္ေအာင္ပါပဲ။
ငါ ေသာက္ခဲ႕တဲ႕
အရက္ေတြ
တခြက္ၿပီးတခြက္
ေနာက္တေန႕ေတာ႕လည္း
အမူးေျပသြားတာပဲ။
မိန္းကေလးေရ
ငါခ်စ္ခဲ႕/ေနတာ
တစ္ေယာက္တည္းဆိုမွ
မင္းတစ္ေယာက္တည္းပါကြယ္
ဒါေပမယ္႕လည္း
အခ်စ္မူးေတြမေျပႏုိင္လို႕
အလြမ္းေတြနဲ႕ေျဖေနရဆဲ။

Slash

အခုတေလာ စာမေရးျဖစ္ပါ။ အလုပ္မ်ားတာက ေဘာပြဲၾကည္႕ရ၊ Glastonbury ပြဲၾကည္႕ရ နဲ႕မုိ႕ မအားျဖစ္ေနတာ။ Guns N' Roses မွာ Lead ဂစ္တာ တီးခဲ႕ဖူးတဲ႕ Slash လည္း လာၿပီးတီးသြားပါတယ္။ သူ႕လက္သံ နားေထာင္လိုသူေတြ အတြက္ ေဝမွ်လိုက္ပါတယ္။ Paradise City လည္းတီးသြားတယ္။ ဒါေပမယ္႕ Embed လုပ္ဖို႕အတြက္ ကုဒ္ က ဒီတပုဒ္ပဲ ရွိတယ္။

ကမၻာ႕တန္ဖိုးအရွိဆံုး အရာ

အဓိက ကေတာ႕ ေရရွာပါးလာျခင္းသည္ လယ္၊ယာ စိုက္ပ်ိဳး ေမြးႁမူေရးေၾကာင္႕ျဖစ္သည္။ ေကာင္းစြာစီမံ ခန္႕ခြဲ မူျဖင္႕သာ ကူညီႏုိင္လိမ္႕မည္။


စိန္လိုရတနာ အတြက္ လူေတြ တစ္ေယာက္ နဲ႕ တစ္ေယာက္ သတ္ျဖတ္တတ္ၾကသလို ႏိုင္ငံေတြဟာလည္း ေရနံအတြက္ စစ္တိုက္ၾကတယ္။ ဒါေပမယ္႕ ကမၻာ႕ေစ်းအႀကီးဆံုး ကုန္ပစၥည္းေတြဟာ ေသာက္သံုးေရ မရွိေတာ႕ရင္ျဖင္႕ ဘာမွတန္ဖိုး မရွိေတာ႕ပါဘူး။ အသက္ရွင္ ေနထိုင္ႏိုင္ဖို႕ အတြက္ ေရေကာင္းေရသန္႕ လိုအပ္ၿပီး ဘာနဲ႕မွလည္း အစားထိုလို႕ မရႏုိင္ပါဘူး။ အမ်ားအားျဖင္႕ ေစ်းႏူန္းသတ္မွတ္ မထားေပမယ္႕ ေရဟာ ကမၻာေပၚမွာ တန္ဖိုးအရွိဆံုး အရာပါ။

သဘာဝတရား က သူေပးႏိုင္မယ္႕ ေရပမာဏကို ပိုင္းျခား သတ္မွတ္ၿပီးသားပါ။ ေရလိုအပ္မူ ပမာဏ ႀကီးထြားလာမူ ကို တားဆီးလို႕ မရတာက ကမၻာ႕လူဦးေရတိုးပြားမူ နဲ႕ အတူ ျမင္႕တက္လာတဲ႕ လူ႕ေနထိုင္မူ အဆင္႕အတန္း ေၾကာင္႕ပါဘဲ။ လူေနအိမ္၊ စက္ရုံ နဲ႕ ရုံးခန္း ေတြက ေရကို ပိုမိုစုပ္ယူ သံုးစြဲလာပါတယ္။ အစားအေသာက္ ျဖစ္တဲ႕ အသားနဲ႕အသီးအႏွံ ကို စိုက္ပ်ိဳးထုပ္လုပ္ရာမွာ ေရကအဓိက ျဖစ္ၿပီး အစားအေသာက္ လိုအပ္မူ ျမင္႕တက္ႀကီးထြားလာတာ ကလည္း အေရးႀကီးတဲ႕ျပႆနာပါ။ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္း တခုတည္းကပဲ ေရပမာဏ ၇၀% ကို ထုတ္ယူသံုးစြဲ ေနရပါတယ္။

သီးႏွံစိုက္ပ်ိဳး တဲ႕ေနရာေတြကိုျဖတ္ၿပီး တစ္ဆယ္႕ႏွစ္ရာသီပတ္လံုး ပင္လယ္ဆီကို စီးဆင္းႏုိင္တဲ႕ ျမစ္ဆိုလို႕ ကမၻာ႕ျမစ္ႀကီးေတြထဲမွာ အနည္းငယ္ပဲ ရွိၿပီး အဲဒီျမစ္ေတြရဲ႕ စီးဆင္းတဲ႕ ေရပမာဏဟာလည္း နည္းပါးလာေနပါတယ္။ သိသာျမင္သာ မူနည္းေပမယ္႕ ေသေသခ်ာခ်ာ ေျပာၾကမယ္ဆိုရင္ ပကတိမ်က္ေစ႕နဲ႕မျမင္ႏုိင္တဲ႕ ကမၻာ႕ေျမထုေအာက္မွာ ရွိတဲ႕ ေရအရင္းအျမစ္ ထုတ္ယူ သံုးစြဲမူအေၾကာင္း ေျပာရမွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီလို ထုတ္ယူသံုးစြဲမူေၾကာင္႕ ကမၻာ႕ဆြဲငင္အားကို ႀကီးစြာအေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။ ေျမထုေအာက္မွာ ရွိတဲ႕ ေရအရင္းအျမစ္ေတြကို အာကာသ မွာရွိတဲ႕ NASA ကၿဂိဳလ္တု ေတြကတဆင္႕ ၾကည္႕ရႈမွတ္တမ္းတင္ႏုိင္ပါတယ္။ အေမရိကန္၊ အိႏၵိယ၊ တရုတ္ႏုိင္ငံ အပါအဝင္ ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွာ ကမၻာေျမေအာက္က ေရမ်က္ႏွာျပင္(water table) က်ဆင္းေနပါတယ္။

အခုထိေတာ႕ ေရေၾကာင္႕ ျဖစ္တဲ႕စစ္ပြဲရယ္လို႕ ကမၻာမွာမရွိေသးေပမယ္႕ Darfur မွာျဖစ္ေနတဲ႕ ရန္ေစာင္မူေတြက စစ္ပြဲဆီကို ဦးတည္ေနပါတယ္။ ေရရဖို႕အတြက္ တဖြဲ႕ နဲ႕ တဖြဲ႕ အၿပိဳင္အဆိုင္ ဦးၾကသလို ရန္လည္းေစာင္တတ္ၾကပါတယ္။ ကမၻာ႕လူဦးေရရဲ႕ ၆၀% ထက္ပိုတဲ႕ လူေတြဟာ ျမစ္ဝွမ္းတခုမွာ မွီတင္းေနထိုင္ၾကၿပီး အဲဒီျမစ္ဝွမ္းကို ႏုိင္ငံ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဒါမွမဟုတ္ ႏွစ္ႏုိင္ငံထက္ ပိုတဲ႕ ႏုိင္ငံေတြက မွီခိုအားထား ေနရလို႕ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ႏုိင္ေျခရွိတာ မဆန္းပါဘူး။ တကယ္လို႕ ေရမလံုေလာက္မူ ျပႆနာဟာ ႏိုင္ငံတစ္ခု တည္းအတြင္းမွာ ျဖစ္လာတယ္ဆိုရင္ ေျပာၾကပါစို႕ အိႏၵိယ ဒါမွမဟုတ္ တရုတ္ျပည္ မွာ ျဖစ္ခဲ႕မယ္ ဆိုရင္ အဲဒီျပႆနာေၾကာင္႕ လူေတြအစုလိုက္ အၿပံဳလိုက္ ေရႊ႕ေျပာင္းမူေတြ ျဖစ္လာႏုိင္ၿပီး ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားမူေတြလည္း ရွိလာႏုိင္ပါတယ္။

လူေတြအေနနဲ႕ ေရအရင္းအျမစ္ ရဲ႕ ေထာက္ပံ႔ႏုိင္တဲ႕ပမာဏကို ႀကီးမားလာေအာင္ လုပ္လို႕မရေပမယ္႕ နည္းလမ္းေလးသြယ္ နဲ႕ အက်ိဳးရွိရာရွိေၾကာင္း ျဖစ္ေအာင္ သံုးစြဲႏုိင္ပါတယ္။ ပထမနည္းေနနဲ႕ ထိန္းသိမ္းမူ နဲ႕ျဖန္႕ေဝမူစနစ္ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ရန္ ေျမေအာက္ေရသိုေလွာင္ကန္ေတြ လုပ္ျခင္း၊ စိမ္႕ယိုထြက္ေနေသာပိုက္မ်ားကို အစားထိုး တပ္ဆင္ျခင္း၊ အေျခမွာ ေျမႀကီးရွိေသာ တူးေျမာင္းမ်ား သြယ္တန္းျခင္း၊ အပင္မ်ားလိုသေလာက္သာ ေရရရွိဖို႕ အျမစ္မ်ားသို႕ ေရေပးေသာစနစ္လုပ္ျခင္း စသည္တို႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယနည္းကေတာ႕ ေရသံုးစြဲမူနည္းေသာ လယ္ယာစနစ္ လုပ္ကိုင္ႏုိင္ဖို႕ ႀကိဳးစားျခင္း ဥပမာအားျဖင္႕ နည္းစနစ္မ်ားျဖင္႕ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္တဲ႕ အပင္မ်ားစိုက္ပ်ိဳးႏုိင္ဖို႕ မ်ိဳးဗီဇနည္းျဖင္႕ မြမ္းမံထားတဲ႕ ေရခမ္းေျခာက္မူဒဏ္ ခံႏုိင္ၿပီး အထြက္ႏူန္းေကာင္းတဲ႕ သီးႏွံသစ္မ်ားကို စိုက္ပ်ိဳးျခင္း။ တတိယနည္းက ပင္လယ္ေရထဲက ဆားေတြထုတ္ပယ္ႏုိင္တဲ႕ နည္းပညာရွိလာဖို႕ ႀကိဳးစားရမွာျဖစ္ၿပီး အဲလိုလုပ္ႏုိင္ရင္ ေရေကာင္းေရသန္႕ ေထာက္ပံ႕ႏုိင္တဲ႕ပမာဏ ႀကီးလာမွာျဖစ္တယ္။ တမူကြဲျပားတဲ႕ စတုတၳနည္းက ဝယ္လိုအား နဲ႕ ေရာင္းလိုအား မွ်တေစဖို႕ ေစ်းသတ္မွတ္ၿပီး ေရသံုးစြဲသူေတြ အတြက္ ေရေစ်းကြက္ ေဖာ္ေဆာင္ဖို႕ပါဘဲ။ သင္႕တင္႕ေလ်ာက္ပတ္တဲ႕ ေစ်းသတ္မွတ္ၿပီးသြားရင္ ေရအေရာင္းအဝယ္ ကုန္သြယ္မူကတြန္းအားေပးႏုိင္တာက ေရမ်ားမ်ားရွိတဲ႕ႏိုင္ငံေတြေပမယ္႕ ေရကိုအက်ိဳးရွိေအာင္ သံုးစြဲၿပီး ကုန္ပစၥည္းပိုမုိထြက္ေအာင္ က်ိဳးစားၾကသလို ေရနည္းေျခာက္ေသြ႕တဲ႕ ႏုိင္ငံေတြဟာလည္း ေရကို အေလအလြင္႕နည္းေအာင္ ေခၽြတာ သံုးစြဲလာႏုိင္ပါတယ္။

နည္းလမ္းေလးသြယ္ နဲ႕ ျပႆနာကို ေျပလည္ေအာင္ သူ႕ေနရာနဲ႕သူ လိုအပ္သလို လုပ္ရမွာျဖစ္ၿပီး ေရအပို သံုးစြဲေနမူ ျပႆနာကို ခ်က္ျခင္းရုတ္တရက္ ေလ်ာ႕ခ်ရပ္တန္႕ႏုိင္မွာေတာ႕ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆိုလိုတာက နည္းစနစ္ အသစ္ေတြသံုးၿပီး သီးႏွံအထြက္ေကာင္းေအာင္၊ ေမြးႁမူေရးလုပ္ငန္း တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ေကာင္းလုပ္ႏုိင္ေပမယ္႕ ခုခ်ိန္ထိ ေရတေပါက္ပိုေပးတိုင္း အထြက္တိုးတဲ႕ သီးႏွံမ်ိဳး ဘယ္သူမွ မစိုက္ႏုိင္ေသးဘူး။ ထူျခားသာလြန္တဲ႕ နည္းစနစ္ေတြ မရွိရင္ေတာ႕ သီးႏွံေတြ ပိုမိုစိုက္ပ်ိဳးရမွာျဖစ္ၿပီး အဲလိုစိုက္ပ်ိဳးလို႕ ေရကိုလည္း ပိုမိုသံုးစြဲရမွာျဖစ္သလို သီးႏွံေတြအစာေခ်ဖ်က္မူ ကတဆင္႕ ေရေငြ႕ေတြဟာလည္း ေလထုထဲကို ေရာက္ကုန္ဦးမွာပါ။

ထုတ္လုပ္တဲ႕ နည္းပညာက တိုးတက္ေနၿပီး လုပ္ကိုင္ရတဲ႕ ကုန္က်ေငြ ေလ်ာ႕က်လာလို႕ ပင္လယ္ေရငံ ထဲက ဆားေတြထုတ္ၿပီး ေရသန္႕ ေရခ်ိဳရေအာင္ လုပ္တဲ႕ နည္းဟာ ေမွ်ာ္လင္႕ခ်က္ေကာင္းပါတယ္။ ခုခ်ိန္ထိေတာ႕ ေစ်းႀကီးေနဆဲ(အထူးသျဖင္႕ လွ်ပ္စစ္အင္အားသံုးစြဲရလို႕) ျဖစ္လို႕ ကမၻာ႕ေရေကာင္းေရသန္႕ သံုးစြဲမူ ရဲ႕ ၀.၄% ပဲထုတ္လုပ္ ေထာက္ပံ႕ႏုိင္ပါေသးတယ္။ အဲဒီနည္းပညာနဲ႕ ေသာက္ေရသန္႕ လိုအပ္မူကို အေထာက္အပံ႕ေပးႏိုင္မွာကေတာ႕ သံသယျဖစ္စရာ မရွိသလို အခ်ိဳ႕စက္မူလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ အလြန္သန္႕စင္တဲ႕ေရ လိုအပ္မူကိုလည္း ျဖည္႕ဆည္းေပးႏုိင္မွာ ျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံျခားပို႕ကုန္ အတြက္ စိုက္ပ်ိဳးတဲ႕ ေစ်းႀကီးသီးႏွံစိုက္ခင္းေတြအတြက္ေတာင္မွ ေရေပးေဝႏုိင္မွာပါ။ ဒါေပမယ္႕လည္း စိုက္ပ်ိဳးေရးသမား အမ်ားစုရင္ဆိုင္ေနရတဲ႕ ေရအခက္အခဲ ကိုေတာ႕ေျဖရွင္းႏုိင္စြမ္းမရွိပါဘူး။

ေစ်းကြက္ဝင္ဖို႕ အတြက္ ေရနဲ႕ပတ္သက္တဲ အခက္အခဲေတြက သယ္ယူပို႕ေဆာင္ရန္ ခက္ခဲျခင္း၊ တိုင္းထြာရန္ ခက္ခဲျခင္း၊ ေစ်းသတ္မွတ္ရန္ ခက္ခဲျခင္း နဲ႕ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က အခမဲ႕ ရသင္႕တဲ႕ ကုန္ပစၥည္း တစ္ခုလို႕ သတ္မွတ္ထားေတာ႕ ေငြေတာင္းခံ ဖို႕ ခက္ခဲျခင္းတို႕ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရရွားပါးတဲ႕ ေဒသေတြမွာ ေရဟာ တေပါက္ဆို ဆိုသေလာက္ အသံုးဝင္မူတန္ဖိုး ရွိေပမယ္႕ သူ႕ရဲ႕ေစ်းႏူန္းကေတာ႕ ရွားပါးသေလာက္ ေစ်းမႀကီးပါဘူး။ တေန႕မွာ ေရပိုင္ဆိုင္ခြင္႕ ကုန္သြယ္မူဟာ အိႏၵိယက ၂၀ မီလီယံ တြင္းေရသံုးစြဲသူေတြ အေပၚသက္ေရာက္ မူရွိလာႏုိင္ေပမယ္႕ အဲဒီတေန႕ဆုိတဲ႕ အခ်ိန္ဟာ ခန္႕မွန္းတြက္ခ်က္မူအရ ၂၀၂၅ ခုႏွစ္မွာ ၁.၄ ဘီလီယံ  ရွိလာႏုိင္တဲ႕ပါးစပ္ေပါက္ ေတြကို တိုက္ႏုိင္ဖို႕အတြက္ လံုေလာက္တဲ႕ အခ်ိန္ကာလ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ 

ေရျပႆနာကို မေျပ ေျပလည္ေအာင္ေျဖရွင္းရမယ္လို႕ ဆိုလာခဲ႕ရင္ ေရသံုးစြဲမူကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ စီမံခန္႕ခြဲျခင္းအားျဖင္႕သာ ေျဖရွင္းႏုိင္မွာပါ။ ေရသံုးစြဲျခင္း ဆိုင္ရာ စီမံခန္႕ခြဲမူကို အိႏၵိယ နဲ႕ တရုတ္ျပည္ ရဲ႕အခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ စတင္ေနတာက လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးသမား ေတြဟာ ေရစုပ္တင္ရာမွာ ေရပမာဏကို ဘယ္လိုတိုင္းတာရမယ္ ဆိုတာ ေလ႕လာရၿပီး ေနာက္ အက်ိဳးရွိေအာင္ဘယ္လိုသံုးစြဲရမယ္ ဆိုတာ နဲ႕ အဲလိုအသံုးျပဳျခင္းအားျဖင္႕ ေျမႀကီးေအာက္က ေရကို စုပ္ယူထိမ္းသိမ္းထားႏုိင္တဲ႕ ေက်ာက္စိုင္ေက်ာက္ခဲ ေတြ မပ်က္စီးေစဘဲ အက်ိဳးရွိပံု ကိုသင္ယူရတယ္။ လတ္တေလာ အေရးတႀကီး လိုအပ္တာက အဲဒီနည္းပညာေတြကို ႏုိင္ငံအတြင္းမွာလည္း လက္ေတြ႕က်င္႕သံုးၿပီး အျခားႏုိင္ငံေတြဆီလည္း ျပန္႕ေအာင္ ျဖန္႕ေဝဖို႕လိုပါတယ္။

အကယ္၍ ကမၻာမွာ ေရပမာဏ တျဖည္းျဖည္းျခင္း ကုန္ခမ္းေနမူကို ကန္႕သတ္ႏုိင္ခဲ႕ရင္ ေတာင္မွ ေရနဲ႕ပတ္သက္တဲ႕ အျခား ျပႆနာေတြကေတာ႕ ရွိေနဦးမွာပါ။ လူဦးေရ ၁ ဘီလီယံခန္႕ ဟာ အေတာ္အသင္႕ေကာင္းမြန္တဲ႕ေရရရွိသံုးစြဲခြင္႕ေတာင္ မရွိ ျဖစ္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕လူေတြကေတာ႕ ေရႀကီးတဲ႕ျပႆနာ၊ ညစ္ပတ္တဲ႕ေရျပႆနာ၊ ေရဆိုးေျမာင္း စီးဆင္းမူ မေကာင္းတဲ႕ ျပႆနာ၊ သံုးေရပံုမွန္မရတဲ႕ ျပႆနာေတြနဲ႕ ရင္ဆိုင္ေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လူေတြက အဲဒီျပႆနာေတြကို တကယ္ ေျဖရွင္းလိုစိတ္ရွိခဲ႕ရင္ ေျပလည္သြားေအာင္ လူေတြကိုယ္တိုင္ ပဲ ေျဖရွင္းႏုိင္ပါတယ္။ လူေတြဟာ  ေရျပႆနာေလာက္ အေရးမႀကီးတဲ႕ ျပႆနာအေသးအမႊားေလးေတြကို ေရးႀကီးခြင္က်ယ္ လုပ္ၿပီး အဲဒီ အေသးအမႊား ကိစၥေတြမွာ ေငြကို ပံုေအာ သံုးဖို႕ေတာ႕ တတ္ၾကတယ္။ ေရျပႆနာ ကို ေျပလယ္ေအာင္ ေျဖရွင္းႏုိင္ရင္ျဖင္႕ လူသားေတြ ရင္ဆိုင္ခံစားေနရတဲ႕ ေရာဂါဘယ ထူေျပာမူ ျပႆနာ၊ အငတ္ေဘးျပႆနာ ေတြဟာ အလိုလို နည္းပါး သြားမွာပါ။ ကမၻာ႕တန္ဖိုး အရွိဆံုး အရာကို ေကာင္းမြန္စြာ အသံုးျပဳႏုိင္ ေရးအတြက္ ေငြအင္အားေတြ အႀကံဉာဏ္ေတြ ပိုမိုရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံ တာဟာ တကယ္ တန္ဖိုးရွိ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားပါတယ္။


မူရင္းေဆာင္းပါး

တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္္

တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္ ကို ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံေတြ အတုယူမွာကို အေနာက္ႏုိင္ငံေတြ က စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။ အဲလို အေျပာအဆို စိုးရိမ္မူေတြ ဟာ တရုတ္ႏုိင္ငံကိုေနမထိထိုင္မသာ ျဖစ္ေစပါတယ္။ 

တရုတ္ႏုိင္ငံ တာဝန္ရွိသူေတြ ေျပာခဲ႕တာက ဧၿပီ ၃၀ ရက္ ရွန္ဟိုင္း(Shanghai) မွာ ျပဳလုပ္မယ္႕ ကမၻာ႕ကုန္စည္ျပပြဲ(World Expo) ဖြင္႕ပြဲအခမ္းအနား ကို ေငြကုန္ေၾကးက် မမ်ားဘဲ ရုိးရုိးရွင္းရွင္း ဘဲလုပ္မယ္လို႕ ေျပာခဲ႕ပါတယ္။ သူတို႕ေျပာသလို မဟုတ္ခဲ႕ပါဘူး။ မီးရႈးမီးပန္း၊ ေလဆာေရာင္ျခည္၊ ေရပန္းေတြ နဲ႕ အကသမားေတြ ပါဝင္တဲ႕ ဖြင္႕ပြဲျပကြက္ေတြဟာ ေငြကုန္ေၾကးက် အလြန္အကၽြံ သံုးစြဲခဲ႕တဲ႕ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေဘဂ်င္း အိုလံပစ္(Beijing's Olympic) ဖြင္႕ပြဲနဲ႕ နင္လား ငါလားပါဘဲ။ အစိုးရ ရဲ႕ ဆႏၵနဲ႕ အညီ တရုတ္တိုးတက္မူအင္အား ကို ထုတ္ေဖာ္ႂကြားဝါ ခဲ႕ၿပီး သူတို႕မွာ စြဲမက္စရာ ေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ သက္ေသျပခဲ႕ပါတယ္။  ဆူညံတဲ႕ျပကြက္ေတြ နဲ႕ တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္္ ဆိုတာကို အရွိန္အဝါႁမွင္႕တင္ ေပးခဲ႕ၿပီး တကမၻာလံုးက အတုယူအားက်စရာ ျဖစ္တယ္လို႕ အေတာ္မ်ားမ်ားကို အထင္ေရာက္ေစခဲ႕ပါတယ္။

ေဒၚလာ ဘီလီယံ ေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာ သံုးစြဲခဲ႕တဲ႕ ကုန္စည္ျပပြဲ နဲ႕ တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္္ ပံုစံကို ထင္ရွားေစခဲ႕ၿပီး တရုတ္ႏုိင္ငံကို  ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံမ်ားသာမက အျခားႏုိင္ငံမ်ားကပါ အထင္ႀကီးေလးစားခဲ႕ၾကပါတယ္။ အေမရိကန္ က ဆႏၵေကာက္ခံေရး အဖြဲ႕ျဖစ္တဲ႕ Pew သုေတသန ဌာန(Pew Research Centre) ရဲ႕ စစ္တမ္းအရ ႏုိင္ဂ်ီးရီးယန္း ၈၅% က တရုတ္ကိုအေကာင္းျမင္ပါတယ္။ (၂၀၀၈ ခုႏွစ္က ၇၉% ပဲရွိခဲ႕တာနဲ႕ ႏႈိင္ယွဉ္ၾကည္႕ႏုိင္ပါတယ္။) ၂၀၀၈ မွာ အေမရိကန္ ၃၉% သာေထာက္ခံရာက ၅၀% ထိတိုးလာပါတယ္။  ဂ်ပန္ ေတြရဲ႕ ေထာက္ခံမူႏႈံးက ၁၄% ကေန ၂၆% ထိတက္လာခဲ႕ပါတယ္။(အျခားႏုိင္ငံမ်ား ရဲ႕ ႏႈံးကို ပံုမွာၾကည္႕ပါ။) ဒီမိုကေရစီ စနစ္ေတြဆီ မွာေတာ႕ အျငင္းအခုန္ေတြ ျဖစ္ေလ႕ျဖစ္ထ ရွိေပမယ္႕ သူတို႕ဆီမွာ ေတာ႕ ျငင္းခုန္မူ မရွိသေလာက္  နည္းနည္းနဲ႕ ရွန္ဟိုင္း(Shanghai) ၿမိဳ႕ရဲ႕ အေျခခံ လမ္းပန္း၊ ဆက္သြယ္ေရး၊ အေဆာက္အဦ မ်ားကို ပိုမိုတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ျခင္း နဲ႕အတူ က်င္းပခဲ႕တဲ႕ ကုန္စည္ျပပြဲေတြတေလ်ာက္ ကမၻာ႕အႀကီးဆံုးျဖစ္တဲ႕ ကုန္စည္ျပပြဲႀကီးကို ခင္းက်င္းျပသႏုိင္ျခင္း ေၾကာင္႕ အရပ္ရပ္က ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ အထင္ႀကီးမူကို ရရွိခဲ႕ပါတယ္။ 

                    

တရုတ္ႏုိင္ငံ က ပညာရွင္ေတြ နဲ႕ အစိုးရအရာရွိေတြ ကိုယ္တိုင္ေတာင္ အျမင္ကြဲျပားမူေတြ ရွိေနတာက တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္္(တနည္းအားျဖင္႕ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္က အေမရိကန္ အႀကံေပးပညာရွင္ Joshau Cooper Ramo က ကင္ပြန္းတပ္ခဲ႕တဲ႕ ဝါရွင္တန္သေဘာတူညီမူကို အင္အားနည္းေအာင္ လႈပ္ရွားမယ္႕ ေဘဂ်င္းသေဘာတူညီမူ) ဆိုတာ  ရွိ မရွိ၊ အကယ္၍ရွိခဲ႕ရင္ တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္္ဆိုတာ ဘာကိုေခၚသလဲ နဲ႕ အဲဒီအေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြးလို႕ အက်ိဳးစီးပြား ရွိ မရွိဆိုတာပါ။ အျခားႏုိင္ငံေတြ က အတုယူခ်င္ေနတဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မူ နည္းနာေတြ မရွိဘဲ နဲ႕ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုရမွာ ကို တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ကမလိုလားပါဘူး။ ေဟာင္ေကာင္(Hong Kong) အေျခစိုက္၊ ပါတီကို ေထာက္ခံတဲ႕ Ta Kung Pao သတင္းစာ က သူတို႕ရဲ႕ သတင္းေဆာင္းပါးထဲမွာ ကုန္စည္ျပပြဲဟာ  တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္္ နည္းနာေတြကို ခင္းက်င္းျပသတဲ႕ ေနရာလို႕ ေရးသားခဲ႕ၿပီး အဲဒီ သတင္း အသံုးအႏႈန္း ကို အစိုးရတရားဝင္ ဝက္ဘဆိုက္ ေတြကလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ကိုးကားခဲ႕ပါတယ္။ ဒါေပမယ္႕ တရုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ႕ ျပည္သူေတြၾကားမွာ အဲဒီ အသံုးအႏႈန္းကို မသံုးမိေစဖို႕ အထူးေရွာင္က်ဉ္ခဲ႕ၿပီး ကုန္စည္ျပပြဲကို ေဖာ္ျပေျပာဆိုရာမွာ သိပ္အေရးမႀကီးတဲ႕ အသံုးအႏႈန္းမ်ိဳးနဲ႕ သံုးႏႈန္းေျပာဆိုပါတယ္။

ခုတေလာ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးေနၾကတဲ႕ တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္္(တစ္ပါတီ အုပ္ခ်ဳပ္မူစနစ္၊ နည္းေထာင္႕ေပါင္း မ်ိဳးစံုကေန ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ ကိုခ်ည္းကပ္ၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ပိုင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းကေတာ႕ နည္းေပါင္းမ်ားစြာထဲ က လြယ္လြယ္ကူကူ ေတြ႕ျမင္သတ္မွတ္ႏုိင္တဲ႕ နည္းျဖစ္တယ္) ေနာက္ ေျခရာခံလိုက္ ေနတာ တရုတ္ႏုိင္ငံ ပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝေရးလုပ္ငန္း တစ္ခုတည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ႏုိဝဘၤာလမွာ ပါတီက ဦးစီးလုပ္ကိုင္တဲ႕ အထင္ကရပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝေရး လုပ္ငန္းတစ္ခုက စာမ်က္ႏွာ ၆၃၀ ပါ ထူထဲတဲ႕ စာအုပ္တစ္အုပ္ ကို “တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္၊ ႏွစ္ေျခာက္ဆယ္ျပည္႕ တရုတ္ႏုိင္ငံ က ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မူ ပံုစံအသစ္” လုိ႕နာမည္ေပးၿပီး ထုတ္ေဝခဲ႕ပါတယ္။ ဇႏၷဝါရီလ မွာေတာ႕ ႂကြားလံုးေတြ သိပ္မပါတဲ႕ “တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္၊ ရင္ဆိုင္ခဲ႕ရေသာ အေတြ႕အႀကဳံ ႏွင္႕ အခက္အခဲမ်ား” ဆိုၿပီး တစ္အုပ္ထြက္လာပါတယ္။ အျခားတရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္ စာအုပ္တစ္အုပ္ လည္း ဧၿပီလ မွာထြက္ရွိခဲ႕ပါတယ္။ အဲဒီစာအုပ္ အေၾကာင္းကို ရွန္ဟိုင္း(Shanghai)ကုန္စည္ျပပြဲ နဲ႕ပတ္သက္တဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ အေတာ္ေလး အျငင္းအခုန္ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီစာအုပ္ကို ေရးတဲ႕ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတဲ႕ စာေရးဆရာေတြထဲမွာ Zhao Qizheng(ပါတီဝါဒျဖန္႕ခ်ိေရး ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ လုပ္ခဲ႕သူ) နဲ႕ John Naisbitt(အေမရိကန္၊ အနာဂါတ္ေဟာကိန္းထုတ္သူ) တို႕ပါဝင္ပါတယ္။

အေနာက္ႏုိင္ငံ ပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝေရး တိုက္ေတြကလည္း တရုတ္ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝေရး ေတြထက္ မေလ်ာ႕ေသာ စိတ္ဝင္စားမူေတြ ရွိခဲ႕ရာက ပိုလို႕သာ ႀကီးထြားလာခဲ႕ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ထြက္ရွိခဲ႕တဲ႕ စာအုပ္ကေတာ႕ အေမရိကန္ ပညာရွင္ Stefan Halper ရဲ႕ “ေဘဂ်င္းသေဘာတူညီမူ၊ တရုတ္ရဲ႕ အလံုးစံုထိန္းကြပ္အုပ္ခ်ဳပ္မူ ပံုစံဟာ ၂၁ ရာစုကို ဘယ္လိုမ်ား ဦးေဆာင္ လႊမ္းမိုးမလဲ” လို႕အမည္ရတဲ႕ စာအုပ္ပါ။

ရီပတ္ပလီကန္ အဖြဲ႕အမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ႕ တဲ႕ Mr Halper ရဲ႕ေဆြးေႏြးခ်က္ က “ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းျဖစ္စဉ္ေၾကာင္႕ ကမၻာႀကီးကို က်ဉ္းေျမာင္းသြားေစသလို တရုတ္ဟာလည္း အေနာက္တိုင္းႏုိင္ငံေတြကို က်ဉ္းေျမာင္းေစတာဟာ” အနာဂါတ္မွာျဖစ္ႏုိင္ေခ်၊တန္ဖိုး ကို တိတ္တဆိတ္ေလ်ာ႕ခ်သတ္မွတ္ျခင္းေၾကာင္႕ ျဖစ္တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။

ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ကိုက်င္႕သံုးေနသလို အာဏာကိုလည္း ထိမ္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္တဲ႕တရုတ္ျပည္ ရဲ႕ ေျခအေနက မတူတဲ႕ နည္းလမ္းအသစ္တစ္ခုရွိတယ္ဆုိတာ ကို ကမၻာ႕အႀကီးဆံုး ဆိုင္းဘုတ္ႀကီး နဲ႕ေထာင္ျပေနသလိုျဖစ္ေနေပမယ္႕ တရုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို စိုးမိုးေနတာက(Mr Halper ရဲ႕ အေျပာအရ) အာဏာကို လက္လႊတ္ဆံုးရႈံးရမွာ ေၾကာက္တာ၊ တရုတ္ျပည္ ရဲ႕ အဆင္႕အတန္း နိမ္႕က်ၿပီး အေျခအေနေတြ ကေသာင္းကနင္း ျဖစ္သြားမွာကိုပါ။ အဲဒီအေၾကာက္ တရားေတြေၾကာင္႕ပဲ သူတို႕ဟာ ျပင္ပကမၻာရဲ႕ ရုိက္ခတ္မူ ကို စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြအရ ပါတီအုပ္ခ်ဳပ္ႏုိင္မူဟာ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မူေပၚမွာ တည္ေနၿပီး စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မူကေတာ႕ စိတ္ပ်က္္စရာ ေကာင္းတဲ႕ ႏုိင္ငံေတြဆီက တင္သြင္းရရွိေနတဲ႕ အရင္းအျမစ္ေတြနဲ႕ ဆိုင္တယ္လို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ အာဖရိကႏုိင္ငံေတြက ႏုိင္ငံေရးသမားေတြ ကေတာ႕ ေဘဂ်င္းသေဘာတူညီမူ အေၾကာင္းေျပာဆိုတာ မရွိသေလာက္ နည္းပါးပါတယ္။ ဒါေပမယ္႕ သူတို႕ဟာ တရုတ္ျပည္က စီးဆင္းလာတဲ႕ အေနာက္တိုင္းျပည္ေတြကလုိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ လူ႕အခြင္႕အေရး ေတြအေၾကာင္း ေဟာေျပာ ၫႊန္ၾကားခ်က္မပါတဲ႕ အကူအညီ ေငြေတြကို ခ်စ္ၾကတယ္။

စိုးရိမ္ ပူပန္ေနမူ ေတြေၾကာင္႕ဘဲ တရုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္ အေၾကာင္းကို စိတ္ပါလက္ပါ မေျပာခ်င္ၾကဘူး။ ၿပိဳင္ဘက္ အင္အားႀကီးႏုိင္ငံ၊ ၿပိဳင္ဘက္ႏုိင္ငံေရးအေတြးအေခၚ ထြက္ေပၚလားျခင္း လို႕ အဓိပၸာယ္သက္ေရာက္ေစမယ္႕ အေျပာအဆို အသုံးအႏႈန္း သံုးရင္ အေမရိကန္ေတြဟာ အထိမခံ ေရႊပန္းကန္ ဆိုသလုိျဖစ္ၾကမွာကို သူတို႕ ေကာင္းေကာင္းႀကီး ရိပ္စားမိၾကၿပီး အေမရိကန္ နဲ႕ ပဋိပကၡျဖစ္ရင္ ေတာ႕ တရုတ္ျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မူ ပ်က္စီးမွာဘဲ။

၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွာ တရုတ္တာဝန္ရွိသူေတြ ဟာႏုိင္ငံအေၾကာင္းကို  “ၿငိမ္းခ်မ္းစြာျမင္႕တက္လာျခင္း” လို႕ ေျပာဆိုရာကေန လအနည္းငယ္ အတြင္းမွာပဲ “ျမင္႕တက္လာျခင္း” ဆိုတဲ႕ အသံုးအႏူန္း ကို အေမရိကန္ေတြ စိတ္ဆိုးမွာ စိုးရိမ္လို႕ မသံုးစြဲေတာ႕ပါဘူး။ အရင္က ဝါဒျဖန္႕ခ်ိေရး တာဝန္ယူခဲ႕ဖူးတဲ႕ Zhao Qizheng ေရးတာက  သူ႕အေနနဲ႕ “တရုတ္ျပည္ရဲ႕အေျခအေန” လို႕ သံုးစြဲရတာကို “တရုတ္နည္းတရုတ္ဟန္” လို႕ သံုးစြဲရတာထက္ ပိုၿပီးႀကိဳက္ႏွစ္သက္ပါတယ္တဲ႕။ ဒီဇဘၤာလမွာ ပါတီရဲ႕ အႀကီးတန္း ဝါဒေရးရာပညာရွင္(Theorist) ျဖစ္သူ Li Junru ေျပာခဲ႕တာက တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္ အေၾကာင္းေျပာဆိုတာဟာ အလြန္အႏၱရာယ္ ရွိပါတယ္တဲ႕၊ ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆိုေတာ႕ အဲဒီဟာမွာ သာယာေက်နပ္ေနျခင္းက ေနာက္ထပ္လုပ္ရမယ္႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမူေတြ လုပ္ဖို႕ စိတ္ပါဝင္စား တက္ႂကြမူေတြကို ဟန္႕တားအားေလ်ာ႕ေစႏုိင္ပါတယ္တဲ႕။

အဲသလို တကယ္ပဲ ျဖစ္ေနခဲ႕လို႕ အခ်ိဳ႕တရုတ္ေတြဟာ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ၾကပါတယ္။ Deng Xiaoping  က ႏုိင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမူ ကသာ တရုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မူ ပံုစံကုိ ထိန္းေက်ာင္းေပးႏုိင္မွာ ျဖစ္ၿပီး စီးပြားေရးတိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမူအတြက္ လည္း မရွိမျဖစ္လိုအပ္တယ္လို႕ ေျပာခဲ႕ဖူးပါတယ္။ ဒါေပမယ္႕လည္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမူ ဆိုတာ မရွိသေလာက္ ျဖစ္ခဲ႕တာ တီရင္မန္(Tiananmen Square) အေရးအခင္းကုိ သူ ႏွိမ္ႏွင္းၿဖိဳခြင္းတဲ႕ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ကတည္းပါဘဲ။ အေမရိကန္ လူ႕အခြင္႕အေရး လႈပ္ရွားမူ အဖြဲ႕တစ္ခုျဖစ္တဲ႕ The Carter Center က Liu Yawei ၿပီးခဲ႕တဲ႕လက ေထာက္ျပခဲ႕တာ က တရုတ္ပညာရွင္ေတြရဲ႕ တရုတ္နည္း တရုတ္ဟန္ ဆိုတဲ႕အေတြးအေခၚကို လူသိမ်ားေအာင္ လုပ္ေဆာင္တဲ႕ လႈပ္ရွားမူဟာ အင္အားေကာင္း ႀကီးထြားလာခဲ႕ၿပီး၊ အဲဒါက ဘဲ ႏုိင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမူကို ေဘးေရာက္တြန္းပို႕ေပးသလုိျဖစ္ေနခဲ႕ပါတယ္။

တရုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ တရုတ္ႏိုင္ငံႀကီး ကေသာင္းကနင္း ျဖစ္မွာကို စိုးရိမ္ေနတာ ကိုေထာက္ၾကည္႕ျခင္းအားျဖင္႕ သူတို႕ဟာ လမ္းေၾကာင္းမွန္ တစ္ခုကိုေတြ႕ၿပီလို႕ ယံုၾကည္မူ မရွိေသး တာပါပဲ။ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မူ ပံုစံအေၾကာင္း ေျပာဆိုေဆြးေႏြးၾကရင္ အားလုံးကို အခက္ေတြ႕ေစတာက တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမူကို ထိခိုက္ေစတယ္လုိ႕ စြပ္စြဲခံရမယ္႕ အလ်င္အျမန္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မူေၾကာင္႕ ျဖစ္ေနတဲ႕ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးမူက စလို႕ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ျခစားမူေတြ နဲ႕ ဆင္းရဲ ခ်မ္းသာကြာျခားမူ ေတြအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးၾကရမွာမို႕ပါ။ တရုတ္ျပည္ က ပြင္႕ပြင္႕လင္းလင္း ေဝဖန္ေျပာဆို တတ္တဲ႕ မီဒီယာ အဖြဲ႕အစည္းေတြထဲ ကတစ္ခုျဖစ္တဲ႕ Caixin က ဒီတပတ္မွာ အေမရိကန္ ပညာရွင္ Joseph Nye ရဲ႕ ေဆာင္းပါး တစ္ပုဒ္ကို ပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝခဲ႕ပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ Mr Nye က ဘယ္ကိုမွန္း တိတိက်က် မသိရဘဲ ေျပာင္းလဲေနတဲ႕ တရုတ္ျပည္ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးေျပာင္းလဲမူ ေၾကာင္႕ျဖစ္လာႏုိင္တဲ႕ အေၾကာင္းျခင္းရာ အေျခအေနေတြကို ေရးသားခဲ႕ပါတယ္။ “မ်ိဳးဆက္ေျပာင္းလဲျခင္း၊ လုပ္ပိုင္ခြင္႕အာဏာရွိေနျခင္း ေတြေၾကာင္႕ မၾကာခဏဆိုသလို မာန္မာန ေတြေထာင္လႊားလာတတ္ၿပီး ေနာက္ေတာ႕ ႏွစ္သက္တဲ႕ အစားအေသာက္ တခုကို စားခ်င္ေနသလုိမ်ိဳး အဲဒါကိုဘဲ တမ္းတမ္းစြဲ ျဖစ္လာတတ္တယ္” လို႕ သူကေျပာပါတယ္။

အေနာက္တိုင္း သံတမန္ တစ္ဦးက Mr Nye ရဲ႕ ေက်ာ္ၾကားတဲ႕ စကားကို ငွားၿပီး ကုန္စည္ျပပြဲကို “ယဉ္ေက်းမူ သိပၸံပညာေတြကတဆင္႕ အရွိန္ၾသဇာကို ၿပိဳင္တဲ႕ပြဲ” လို႕ သတ္မွတ္ေျပာဆိုပါတယ္။ တရုတ္ျပည္ အေၾကာင္းေရးသားၾကတဲ႕ သူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က တရုတ္ျပည္ရဲ႕ အရွိန္ၾသဇာ ဟာႀကီးထြားတိုးတက္ လာေနၿပီး အေမရိကန္ရဲ႕ အရွိန္ၾသဇာ ဟာ က်ဆင္းေမွးမွိန္ လာေနၿပီလို႕ ေရးသားၾကေပမယ္႕ ေအာက္တိုဘာ ၃၁ ရက္ေန႕ မွာၿပီးဆံုးမယ္႕ ကုန္စည္ျပပြဲ ကိုၾကည္႕ၿပီး အဲဒီ အဆိုျပဳခ်က္ မွန္ကန္ေၾကာင္း ေျပာဘို႕ ခက္ပါတယ္။ ကုန္စည္ျပပြဲမွာ ႏိုင္ငံေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာက ပါဝင္ျပသေအာင္ တရုတ္ႏိုင္ငံ ကစည္းရုံးႏုိင္ခဲ႕တယ္ ဆိုတာေတာ႕ အကယ္အမွန္အကန္ ပါဘဲ။ ဒါေပမယ္႕ ျပပြဲလာၾကည္႕တဲ႕ လူအေရအတြက္ က ျပပြဲလုပ္တဲ႕ လူအေရအတြက္ ထက္အမ်ားႀကီးဘဲ နည္းေနခဲ႕ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ျပခန္းေတြထဲ ကိုဝင္ဖို႕ ေစာင္႕ေနတဲ႕ လူတန္းေတြ ကိုယွဉ္ၾကည္႕ရင္ အေမရိကန္ျပခန္း ေရွ႕မွာေစာင္႕ေနတဲ႕ လူတန္းက အရွည္ဆံုးပါဘဲ။

မူရင္းေဆာင္းပါး

 

ကမၻာ႕ဖလား

ကမၻာ႕ဖလား ေဘာလံုး ၿပိဳင္ပြဲသည္ တကမၻာလံုးကို အ႐ုိက္ခတ္ဆံုး အားကစား ၿပိဳင္ပြဲျဖစ္သည္။ တခါဖူးမွ် ေသခ်ာစြာ မကန္ဘူး ေသာ္လည္း ပြဲႀကီးမ်ား ဆိုလွ်င္ ၾကည္႕ျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕ ေဘာလံုးဝါသနာအိုးမ်ား ကဲ႕သို႕ ေဘာလံုးပြဲသမိုင္း၊ အားကစား  သမားမ်ား ရဲ႕ သမိုင္းကို ေသေသခ်ာခ်ာ မသိပါ။ သို႕ေသာ္လည္း ေဘာလံုး ဝါသနာအိုးမ်ား႕ စကားဝိုင္း ဝင္ဆန္႕ ႏုိင္ရန္ ဟိုတစ္စ၊ သည္တစ္စ သိထားတာေလးႏွင္႕ ကိုယ္အေတာ္သိေလဟန္ ဝင္ ဝင္၍လည္း ေျပာတတ္ပါသည္။

ကိုေအာင္(ပ်ဴႏုိင္ငံ) က ၂၀၁၀ ကမၻာ႕ဖလား ခန္႕မွန္းခ်က္ ေမးထား ေသာေၾကာင္႕ ကိုယ္ထင္ရာ ကိုေျပာလိုက္ပါၿပီ။ ႏွမ္းထြက္ေတာ႕ ကိုက္မကိုက္ မသိဘူး ကိုေအာင္ေရ။

အဂၤလန္၊ ဘရာဇီး၊ စပိန္၊ အီတလီ ထဲက တစ္သင္းသင္း ဖလားရမည္ဟုထင္ပါသည္။

အဂၤလန္ အသင္း ကိုႏုိင္ေစခ်င္သည္။ ကစားသမားမ်ား အားလံုးလိုလို ေကာင္းၾကသည္။ “ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က သူတို႕ရဲ႕ prime time ကိုေရာက္ေနၿပီလို႕” သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္ကမွတ္ခ်က္ ေပးသည္။ အခ်ိဳ႕က ၃၀ ပတ္ဝန္းက်င္ ေရာက္ေနၿပီျဖစ္လို႕ ေနာက္ထပ္ ကမၻာ႕ဖလားမွာ ဝင္ကစားခြင္႕ရဖို႕ သိပ္မေသခ်ာ ေတာ႕ပါ။ မီးကုန္ ရမ္းကုန္ အစြမ္းျပ ႀကိဳးစားကစားၾက လိမ္႕မည္ဟုေမွ်ာ္လင္႕ရသည္။ အထူးသျဖင္႕ အသင္းရဲ႕ မန္ေနဂ်ာ ျဖစ္သူ Fabio Capello ေၾကာင္႕ပို၍ ေမွ်ာ္လင္႕ခ်က္ထားၾကသည္ ထင္သည္္။ သူဟာ Serie A Title ေလးခု နဲ႕ European Cup တစ္ခုကို ငါးႏွစ္အတြင္းမွာ Milan အသင္းကိုအုပ္ခ်ဳပ္စဉ္က ရခဲ႕ဖူးပါသတဲ႕။ အျခား အီတလီ အသင္းနဲ႕ ႏွစ္ခု၊ စပိန္ အသင္းနဲ႕ ႏွစ္ခုလည္း ရဖူးပါတယ္။ သူ႕မွာ ႐ႈံးတယ္ဆိုတဲ႕ ဓေလ႕စရုိက္ မရွိဘဲ သူရဲ႕ နည္းျပ ရာဇဝင္ဟာ ဖလားေတြနဲ႕ ေရႊေရာင္လႊမ္းေနပါတယ္။ သူဟာ စပိန္ေဘာလံုး ေလာကအေၾကာင္းကိုလည္း ေနာေက်သူျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလန္ အသင္းဟာ အာဂ်င္တီးနား  နဲ႕ကစားခဲ႕တဲ႕ တေလ်ာက္မွာလည္း မွတ္တမ္းေကာင္းေတြ ရွိခဲ႕ပါတယ္။ ဘရာဇီး နဲ႕ ေတြ႕မယ္ဆိုရင္ေတာ႕ တကယ္႕ပြဲႀကီး၊ပြဲေကာင္း ၾကည္႕ရမွာပါ။

ဂ်ာမဏီ၊ အီတလီ နဲ႕ ျပင္သစ္ အသင္းေတြရဲ႕ ေဖာင္ကလည္း မေကာင္းၾကဘူးလို႕ေျပာၾကတယ္။ ဒါေပမယ္႕ အီတလီ အသင္းကိုေတာ႕ ေလ်ာ႕မတြက္ရဲဘူး။ ဒီေကာင္ေတြက အိပဲ႕ အိပဲ႕ နဲ႕တက္လာၿပီး ဖလားယူတတ္တယ္။

Rio Ferdinad နာသြားလို႕ မကစား ႏုိင္တာကေတာ႕ တအားေလ်ာ႕စရာပါ။ ဘရာဇီး ႏုိင္ငံရဲ႕ ဒုတိယ အႀကီဆံုး ၿမိဳေတာ္ရဲ႕ နာမည္က Rio de Janeiro ပါ။ ေကာင္းတဲ႕အသင္းကို ႏွိမ္႕ခ်ၿပီး ကိုယ္႕နည္းကိုယ္႕ဟန္နဲ႕ Rio တို႕ဒီႏွစ္ထြက္ရမယ္လို႕ နိမိတ္ေကာက္မွထင္တယ္။ :)